Związek tłuszczów trans z pogorszeniem pamięci
19 czerwca 2015, 10:31Wyższe spożycie trans nienasyconych kwasów tłuszczowych wiąże się z gorszym funkcjonowaniem pamięciowym u mężczyzn w wieku 45 lat i młodszych. Tłuszcze trans wykorzystuje się często w produktach przetworzonych jako polepszacze smaku czy tekstury.
Wielkie modele językowe (LLM) generują język podobnie jak ludzie
15 maja 2025, 08:33Naukowcy z Uniwersytetu Oksfordzkiego i Allen Institute for AI ze zdumieniem zauważyli, że wielkie modele językowe (LLM) – takie jak używane np. przez ChatGPT – generalizują wzorce językowe podobnie jak ludzie, poprzez analogie a nie ścisłe trzymanie się zasad. Badacze postanowili sprawdzić, na ile prawdziwe jest powszechnie panujące przekonanie, że LLM generują swoje wypowiedzi na podstawie obowiązujących zasad, które wydedukował z danych treningowych. Tymczasem okazało się, że – podobnie jak ludzie – modele językowe posługują się przykładami i analogiami podczas tworzenia nieznanych sobie słów.
Kofeinowa drzemka pomocna w czasie nocnej zmiany
1 września 2020, 05:53Kawa wypita tuż przed krótka drzemką może pomóc w zachowaniu czujności podczas nocnej zmiany. Wyniki badań australijskiego zespołu ukazały się w piśmie Chronobiology International.
Bakteryjne wtyczki
12 października 2010, 11:39Na niektórych bakteriach występują włosowate struktury komórkowe fimbrie, które jak wtyczka pozwalają im na podłączenie do dużych obwodów biologicznych. Odkrycie zespołu z Uniwersytetu Południowej Kalifornii sugeruje, że kolonie bakteryjne są w stanie przeżyć, komunikować się i dzielić się energią, wykorzystując przewodzące prąd włoski zwane inaczej nanoprzewodami (ang. bacterial/microbial nanowires).
Lek przeciwnowotworowy 49 razy silniejszy od cisplatyny
8 lipca 2015, 12:10Specjaliści z Uniwersytetu w Warwick opracowali bazujący na osmie lek przeciwnowotworowy (FY26), który działa 49 razy silniej od cisplatyny. Brytyjczycy tłumaczą, że FY26 wykorzystuje naturalną słabość komórek nowotworowych w zakresie wytwarzania energii. Co ważne, w porównaniu do istniejących terapeutyków, jego produkcja jest tańsza, a sam lek mniej szkodliwy dla zdrowych komórek.
Dźwiękowa komunikacja między roślinami a zwierzętami
17 lipca 2025, 08:05Ćmy decydują o tym, gdzie złożyć jaja na podstawie... dźwięków wydawanych przez rośliny – donoszą naukowcy z Uniwersytetu w Tel Awiwie. Okazuje się zatem, że nie tylko rośliny modyfikują swoje zachowanie, odbierając dźwięki wydawane przez owady – o czym pisaliśmy niedawno – ale również zwierzęta reagują na dźwięki wydawane przez rośliny. I podejmują na tej podstawie jedne z najważniejszych decyzji w ich życiu.
Komputery kwantowe trafią pod strzechy dzięki grafenowym bolometrom?
2 października 2020, 11:50Grafenowe bolometry mogą całkowicie zmienić zasady gry na polu komputerów kwantowych, stwierdzają na łamach Nature fińscy naukowcy z Uniwersytetu Aalto i VTT Technical Research Centre of Finland. Stworzyli oni nowy detektor mierzący energię z niedostępnymi wcześniej dokładnością i szybkością. To może pomóc w rozwoju komputerów kwantowych i upowszechnieniu się tych maszyn poza laboratoria.
Kurs na kometę
27 października 2010, 14:52Komety w dawnych czasach budziły grozę ludzi, którzy dopatrywali się w nich zwiastuna wojen i nieszczęść. Dziś bada się komety bez uprzedzeń, nie cofając się nawet przed strzelaniem do nich przez sondy kosmiczne.
Przejadanie to skutek niedoboru hormonu w mózgu?
28 lipca 2015, 06:32Gdy w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN) myszy laboratoryjnych występuje niedobór hormonu zwanego glukagonopodonym peptydem 1 (ang. glucagon like peptide-1, GLP-1), gryzonie przejadają się i spożywają więcej tłustych produktów.
Wewnętrzne jądro Ziemi powstało dzięki węglowi? Badania rzucają nowe światło na skład jądra
5 września 2025, 11:14Jądro wewnętrzne Ziemi, sztywne bogate w żelazo ciało stałe o średnicy 1250 kilometrów powoli rośnie, w miarę jak płynne jądro zewnętrzne ochładza się i krystalizuje. Specjaliści od dawna nie mogą dość do porozumienia, kiedy rozpoczął się ten proces. Jedni uważają, że trwa on od ponad 2 miliardów lat, zdaniem innych to proces stosunkowo niedawny, liczący sobie nie więcej niż pół miliarda lat. Badań nie ułatwia fakt, że nie wystarczy po prostu stwierdzić, kiedy materiał jądra schłodził się na tyle, by skrystalizować.
